หลังจากเฉลิมฉลองรับปีใหม่กันด้วยความสดชื่นแจ่มใสแล้ว สิ่งเก่าๆอดีตเก่าๆที่ไม่น่าจดจำก็ลืมๆไปเสีย แล้วเตรียมตัวต้อนรับสิ่งใหม่ๆที่จะทำให้ชีวิตเบิกบานกันต่อไปดีกว่าครับ คอลัมน์ “สถาปัตยกรรม” ฉบับต้อนรับปีใหม่นี้ จึงขอเริ่มต้นด้วยการนำเสนอการปรับปรุงบ้านเก่าที่มีอยู่ แต่สถานการณ์ทำให้ต้องมีการเปลี่ยนแปลง เพื่อประโยชน์ใช้สอยที่เปลี่ยนไปตามเหตุปัจจัย หลายท่านอาจคิดว่าไปซื้อบ้านใหม่เลยไม่ดีกว่าหรือ แต่หากเราลองคิดทำกันดูดีๆ ไม่แน่ว่าการปรับปรุงบ้านเก่าให้เป็นบ้านใหม่อาจให้ผลลัพธ์ที่ดีกว่าอย่างคาดไม่ถึงก็ได้นะครับ การปรับปรุงที่ว่านี้ใช่เพียงแค่ทาสีผนังใหม่ เปลี่ยนวอลล์เปเปอร์ หรือเปลี่ยนม่านใหม่เท่านั้น แต่หมายถึงการเปลี่ยนรูปแบบห้อง แปลน หรือที่ว่างภายในกันไปเลย แต่ยังคงโครงสร้างหลักๆ เช่น บันได ห้องน้ำไว้
                  
ผมจะลองยกตัวอย่างแปลนของบ้านจัดสรรแห่งหนึ่ง โดยปรับปรุงแปลนบ้านชั้นล่างใหม่ตามเงื่อนไขที่แตกต่างกันไป ส่วนชั้นบนที่เป็นห้องนอน และห้องน้ำนั้นคงไว้อย่างเดิม

1. เพิ่มห้องให้คุณปู่คุณย่า
ปกติผู้สูงอายุมักมีสมรรถภาพทางร่างกายเสื่อมถอย การขึ้นลงบันไดในบ้านคงเป็นเรื่องลำบาก ส่วนใหญ่จึงมักให้ผู้สูงอายุพักอาศัยที่ชั้นล่าง แต่หากจะใช้ห้องที่อยู่ในมุมอับก็คงใช่ที่ ไอเดียนี้จึงดัดแปลงชั้นล่างของบ้านให้เป็นพื้นที่สำหรับปู่ย่าตายายเป็นหลัก มีห้องนอนเป็นสัดส่วนอยู่กลางบ้านติดกับระเบียงด้านหน้าบ้าน เพื่อให้ท่านออกมานั่งเล่นพบปะผู้คน และทำทางลาดลงไปสู่ส่วนจอดรถในกรณีที่ต้องใช้รถเข็น ส่วนด้านหลังปรับเป็นพื้นที่นั่งเล่นพักผ่อนส่วนกลางสำหรับทุกคนในบ้าน และปลูกไม้ในร่มไว้ริมหน้าต่าง เพื่อความสดชื่น

Tips 
- ควรคำนึงถึงการติดตั้งแสงสว่างให้พอเพียงด้วย
- หลีกเลี่ยงการจัดวางเฟอร์นิเจอร์-อุปกรณ์ที่เกะกะกีดขวาง เพราะอาจทำให้เกิดอันตรายได้ ควรจัดวางเฟอร์นิเจอร์ให้น้อยชิ้นจะดีกว่า
- บานประตูเข้าออกควรกว้างอย่างน้อย 90 เซนติเมตร เผื่อกรณีการใช้รถเข็นหรือเคลื่อนย้ายอุปกรณ์ต่างๆจะได้สะดวก

2. บ้านผสานสวนหย่อม
สีเขียวของต้นไม้ใบหญ้าย่อมเป็นสิ่งพึงปรารถนาสำหรับการใช้ชีวิตในบ้าน เพราะยิ่งมองก็ยิ่งสบายตา ปกติเรามักเห็นการจัดสวนนอกบ้านเสียเป็นส่วนใหญ่ ลองดูการผสมผสานสวนสีเขียวเข้ากับพื้นที่ใช้สอยในบ้านดูบ้าง อาจได้ไอเดียดีๆขึ้นมาก็ได้ ไอเดียนี้จัดแต่งบ้านโดยการคว้านข้างบ้านออกมา เพื่อทำเป็นระเบียงนั่งเล่นนอกบ้าน จัดสวนกระถางให้สวยคล้ายๆเป็นห้องห้องหนึ่งที่อยู่ข้างนอก มองเห็นจากข้างใน

Tip
- ควรเลือกไม้ในร่ม เพราะอาจมีข้อจำกัดเรื่องแสง และกิ่งก้านใบต้องไม่แผ่กว้างมากด้วย

3. สำหรับสมาชิกรุ่นเล็กในบ้าน
ความขัดแย้งในตัวเองของห้องเด็กเล่นก็คือ
1.ต้องสามารถมองเห็นได้ เพื่อการดูแลความปลอดภัย
2. แต่จะเต็มไปด้วยของเล่นมากมาย ที่ยากจะเก็บให้ดูไม่รกตา
ไอเดียในบ้านหลังนี้ก็คือ ทำห้องเด็กเล่นที่มองเห็นได้จากส่วนที่ผู้ใหญ่อยู่กัน และต้องปิดบังความรกได้ เมื่อมีแขกไปใครมา พอปิดแล้วก็จะเกิดเป็นโถงทางเดินชั่วคราวที่เป็นเหมือนแกลเลอรี่ แสดงภาพครอบครัว หรือผลงานศิลปะของเด็กได้

Tips 
- ควรลบเหลี่ยมมุมของเฟอร์นิเจอร์และอุปกรณ์ต่างๆ เพื่อป้องกันอันตรายที่จะเกิดกับเด็ก
-  เมื่อลูกๆเติบโต ห้องนั่งเล่นก็สามารถเปลี่ยนเป็นห้องอ่านหนังสือ -ทำการบ้านได้

4. ห้องทำงานอดิเรก
สำหรับผู้ที่ชื่นชอบการทำงานอดิเรก หรืองานส่วนตัวที่บ้าน การแบ่งพื้นที่เป็นมุมมุมหนึ่งสำหรับทำงานคงไม่เพียงพอ เราจึงออกแบบเป็นห้องส่วนตัวยาวๆที่มีประตูบานเฟี้ยมกั้น เมื่อไม่ได้ใช้งานก็สามารถเปิดเชื่อมพื้นที่ภายในบ้านได้อย่างทั่วถึง เวลาต้องการทำงาน ต้องการสมาธิก็ปิดประตูให้กลายเป็นโลกส่วนตัว ใช้ทำงานที่รักได้อย่างเงียบสงบไม่วุ่นวาย

Tips 
- ต้องออกแบบให้มีเฟอร์นิเจอร์หรือพื้นที่สำหรับจัดเก็บวัสดุอุปกรณ์ในการทำงานต่างๆด้วย 
- วัสดุที่ใช้อาจต้องคำนึงถึงความทนทานในกรณีที่งานอดิเรกนั้นเป็นงานหนัก อย่างงานจำพวกช่าง เช่นพื้นต้องทนทาน แข็งแรง รับน้ำหนักได้ดี อาจเป็นปูนเปลือย หินขัด ฯลฯ

ที่มาของข้อมูล: บ้านและสวน