การจัดสวนอย่างมีแบบแผน มีระบบและระเบียบเป็นลักษณะการจัดสวนแบบหนึ่งของฝรั่งเศสที่น่าสนใจ  คุณอาจลองนำไปประยุกต์ใช้ในบ้านได้ 

เอกลักษณ์สวนฝรั่งเศสคือการออกแบบสวนอย่างมีแบบแผน (Formal Garden) มีความสมมาตร เส้นสายที่เป็นระเบียบ มีความสมดุลย์ของพรรณไม้และองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรม ทำให้เกิดความรู้สึกที่สงบ รายละเอียดทุกอย่างในสวนมีสัดส่วนที่แน่นอน แม้จะมีความเป็นแฟชั่นตามแบบฉบับฝรั่งเศส แต่ก็ให้ความรู้สึกที่ปลอดภัยและความงามที่ไร้กาลเวลา ปิดล้อมด้วยต้นไม้ใบเขียวที่ถูกตัดแต่งเป็นรูปทรงเรขาคณิต รวมทั้งดอกไม้สีสันต่าง ๆ ที่จัดเรียงอย่างสมดุลย์ 

 สวนฝรั่งเศสกำเนิดขึ้นในช่วง ค.ศ. 1650-1750 โดยได้รับอิทธิพลมาจากสวนแบบอิตาเลียน เมื่อครั้งที่พระเจ้าชาร์ลที่ 3 แห่งฝรั่งเศสทรงมีชัยเหนือดินแดนอิตาลีและได้รับเอารูปแบบการจัดสวนมาใช้ เอกลักษณ์ของสวนแบบอิตาเลียนก็คือ การประดับประดาด้วยประติมากรรมต่างๆ เช่น เทพปกรณัมตามตำนานตะวันตก รูปสัตว์ หรือรูปสลักใบหน้าคน


สวนฝรั่งเศสเน้นมุมมองของการจัดสวนที่เป็นแบบแผน ด้วยการปลูกพันธุ์ไม้ตัดแต่งให้เป็นลวดลายเรขาคณิต มีขนาดที่สัมพันธ์กับสัดส่วนของมนุษย์และให้ความรู้สึกมีชีวิตชีวา ซึ่งสวนขนาดใหญ่ประเภทอื่น ๆ ไม่อาจให้ความรู้สึกเช่นนี้ได้
แนวคิดหลักของสวนฝรั่งเศสคือ การออกแบบให้เห็นเส้นแกน (Axis) ที่ทอดยาวไปจนสุดสายตา มีการคำนวณด้วยสูตรทางคณิตศาสตร์ เพื่อให้เกิดทัศนียภาพ (Perspective) ที่ได้สัดส่วนกัน โดยจะยึดแกนหลักเป็นเกณฑ์ในการการออกแบบรายละเอียดต่าง ๆ อาทิเช่น การกำหนดทิศทางการมองเห็นภูมิทัศน์โดยรอบซึ่งมองเห็นได้ในระยะต่าง ๆ กันจากตัวอาคาร นอกจากนี้ยังมีการตกแต่งด้วยงานประติมากรรมที่ได้แรงบันดาลใจมาจากตำนานเทพ ปกรณัมในนิยายกรีก เพื่อสร้างเรื่องราวและเพิ่มความน่าสนใจ

สวนฝรั่งเศส นิยมสร้างความรู้สึกเชื่อมต่อระหว่างพื้นที่ภายในและภายนอกอาคาร โดยใช้ลูกเล่นในการจัดการสวนให้ดูเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่ภายในอาคาร เช่น การจัดสวนให้มีพื้นที่ปิดล้อมโดยแบ่งเป็นเรื่องราวต่าง ๆ ตามเทพนิยาย หรือเรื่องราวในวรรณกรรม เช่น สวน Jardin des Versailles ในพระราชวังแวร์ซายส์ ที่มีการตกแต่งและแบ่งสวนออกเป็นส่วนต่าง ๆ ประดับด้วยรูปปั้นของเทพต่าง ๆ ตามตำนานเทพนิยายกรีก อาทิ โพไซดอน เทพเจ้าแห่งท้องทะเล เป็นต้น

สวนฝรั่งเศส ประกอบด้วยแบบแผนที่เป็นองค์ประกอบสำคัญ 5 อย่างคือ

1. รูปทรงเรขาคณิต (Geometrical Pattern)  สวนฝรั่งเศสเน้นการควบคุมธรรมชาติให้อยู่ภายใต้ แบบแผนที่กำหนดไว้ โดยออกแบบให้เป็นรูปทรงเรขาคณิตแบบสมมาตร (Symmetry) เพื่อให้เกิดบรรยากาศความสงบ

2. ทางเดินเล็ก ๆ (Little Path)  ทางเดินหลักควรขนาบข้างด้วยพุ่มไม้ที่ตกแต่งอย่างเรียบร้อย ประดับตามมุมต่าง ๆ ด้วยม้านั่งหรือรูปปั้นซึ่งถือเป็นจุดเด่น เพื่อเป็นจุดรวมของสายตาและเพื่อสัมพันธ์กับแนวคิดการออกแบบสวนโดยรวม รูปปั้นแบบคลาสสิกให้ความรู้สึกถึงความงดงามในอดีต สวนฝรั่งเศสสมัยใหม่ให้ใช้รูปปั้นแบบโมเดิร์นเพื่อสร้างบรรยากาศที่ดูร่วม สมัยยิ่งขึ้น  วัสดุปูทางเดินก็มีความสำคัญไม่น้อย ไม่ว่าจะเลือกใช้แผ่นหินขนาดใหญ่ หรือก้อนหินขนาดเล็ก ๆ ปูพื้นทางเดิน ควรหลีกเลี่ยงลวดลายที่ดูวุ่นวายเพราะจะไปทำลายบรรยากาศความสงบของสวนได้

3. พุ่มไม้หรือซุ้มต้นไม้: Berceau (แบร์โซ)  องค์ประกอบที่สำคัญที่สุดของสวนฝรั่งเศสคือ การออกแบบตัดแต่งต้นไม้ใบสีเขียวให้เป็นรูปทรงต่าง ๆ เพื่อให้สามารถชื่นชมความงามได้ตลอดปี ตกแต่งทางเดินด้วยรูปสลักหรือรูปปั้นหรือพุ่มไม้ที่ตัดแต่งเป็นรูปทรงกรวย คว่ำเพื่อเน้นจุดสนใจในแนวดิ่ง

4. บ่อน้ำ (Pond)  สวนฝรั่งเศสที่มีความสวยงามอีกแบบคือสวนแบบวงกลม (Circle Garden) ที่รายล้อมบ่อน้ำและประดับด้วยต้นไม้ขนาดเล็ก ๆ ที่มีสีสัน เพื่อสร้างความน่าสนใจจากเส้นสายของสวนที่ดูเรียบ ๆ สวนแบบวงกลมให้ความรู้สึกที่สงบและให้ความรู้สึกของพื้นที่ปิดล้อมได้ มากกว่า

5. กระบะต้นไม้ (Flower Bed)  แม้แต่สวนขนาดเล็กก็สามารถปรับให้เป็นสวน Formal Style แบบสวนฝรั่งเศสได้ โดยใช้เส้นสายรอบนอกเป็นองค์ประกอบในการสร้างความน่าสนใจให้กับสวน เช่น กระบะต้นไม้ทรงสี่เหลี่ยม 2 ชุด ปลูกต้นไม้ที่มีลำต้นในแนวตั้งเพื่อให้เป็นจุดเด่น ตัดแต่งพุ่มไม้เป็นรูปปิรามิดหรือแท่งรูปสี่เหลี่ยมปลายแหลม (Obelisk) และปลูกพืชคลุมดินที่โคนต้น ซึ่งสามารถนำวิธีนี้ไปใช้ได้ไม่ว่าคุณต้องการสวนสมัยใหม่แบบเรียบง่ายหรือสวนแบบคลาสสิก

การจัดสวนแบบเรขาคณิต คือ เป็นรูปสี่เหลี่ยมทั้งหมด ความหมายแสดงถึงความแน่นอน มีความเชื่อมั่นในตัวเองสูง

การจัดสวนแบบธรรมชาติ ผู้จัดสวนจะต้องมีจินตนาการดี รู้เรื่องสภาพธรรมชาติ มีความรู้เกี่ยวกับพันธุ์ไม้ที่จะนำมาปลูก

ที่มาของข้อมูล: novabizz